جام عبرت
با تكيه بر بيانان مقام معظم رهبرى

سيد حسين اسحاقى

  • تقديم به
  • مقدّمه 19
  • بخش اوّل: طرح و بررسى مسأله عوام و خواص

    ضرورت و اهميت پرداختن به موضوع 23

    علت انتخاب موضوع 30

    سابقه پژوهش 31

    روش پژوهش 32

    اهداف اصلى 32

    تئورى ها و نظريه هاى قابل طرح 32

    سؤالات اساسى تحقيق 35

    تعريف عوام و خواص 36

    عوام و خواص در جامعه شناسى 37

    واژه هاى حاكى از خواص 39

    1 . حوارى (حواريين) 39

    2 . اولوالعلم (عالمان ربانى) 41

    3 . عالمان اهل كتاب 43

    4 . ملأ 43

    5 . مترفان (ثروتمندان خوشگذران و مرفهان بى درد) 44

    6 . پيشوايان گمراهى 45

    7 . مستكبران 46

    واژه هاى حاكى از عوام 46

    1 . ناس 46

    2 . پيروان گمراه 47

    3 . مستضعفان 48

    الف) استضعاف فكرى 48

    ب) مستضعفان سياسى ـ اجتماعى 49

    1 . مستضعفان كافر 49

    2 . مستضعفان ظالم 50

    3 . مستضعفان مؤمن 51

    4 . خواص مستضعف 51

    ويژگى هاى عوام و خواص 52

    ويژگى هاى خواص 52

    1 . اهل فهم و تجزيه و تحليلند 52

    2 . بصيرت 53

    3 . انتخابگرى 55

    4 . جانبدارى از حق 55

    5 . استقامت 57

    6 . ايمان راستين 58

    7 . قيام 59

    8 . تحمل آزار و شكنجه در راه خدا 60

    ويژگى هاى عوام 61

    1 . نداشتن قدرت فهم, تحليل و ژرف نگرى 61

    2 . پيروان ظاهربين 62

    3 . اهتمام به ارزش هاى مادى 63

    4 . تقليد 63

    5 . جو زدگى 64

    مصاديق عوام و خواص 65

  • بخش دوم: وظايف و عملكرد خواص و عوام در بستر تاريخ

    وظايف عوام و خواص 71

    وظايف خواص 71

    1 . عمل به علم 71

    2 . تعليم عوام 72

    3 . بيان حقايق در مواقع لازم 72

    4 . امر به معروف و نهى از منكر 73

    5 . اعلام بيزارى از منحرفان 74

    6. هجرت 75

    7 . تصميم گيرى به موقع 75

    8 . جان فشانى و جان نثارى 77

    9 . هراس نداشتن از ملامت ديگران 78

    10 . رشادت و جوانمردى 80

    11 . تواضع و فروتنى 81

    12 . زهد و بى اعتنايى به دنيا 81

    13 . پيروى از رهبر آگاه و شجاع 82

    وظايف عوام 83

    1. تبعيت از حق و عالمان عامل 83

    2 . خوددارى از اظهار نظرهاى جاهلانه 84

    3 . آموختن و كوشش براى خارج شدن از گروه عوام 84

    عوام زدگى و راه مبارزه با آن 85

    عوام زدگى 85

    جايگاه توده مردم 86

    راه زدودن آفت عوام زدگى 87

    بررسى عملكرد خوب و بد خواص در جبهه حق و باطل 89

    الف) ملأ و خواص جبهه حق كه خوب عمل كرده اند مانند خواص حضرت سليمان 89

    ب) خواص و سران جبهه باطل كه خوب عمل كرده اند 90

    ج) عملكرد بدِ خواص جبهه باطل 91

    د) خواص جبهه حق كه بد عمل كردند 92

    مردم شناسى كوفه 93

    روان شناسى جامعه كوفه 96

    نظام ناپذيرى 96

    دنيا خواهى 97

    برخوردهاى احساسى 98

    عوامل مهم در انحراف مردم كوفه 99

    جمع بندى و تحليل نظريات 100

    الف) دورى وغفلت از ياد خدا 101

    ب) دنيا گرايى و پذيرش حاكميت طاغوت 102

    ج) عمل سنجيده خواص كه پيروى عوام را به دنبال دارد 106

    نتيجه گيرى نهايى 113

    بررسى ريشه هاى عملكرد بد خواص در بستر تاريخ 113

    طلحه و زبير 116

    عمرو بن عاص 118

    اشعث بن قيس 119

    محمد بن اشعث بن قيس 121

    آسيب شناسى عوام و خواص 122

    لغزشگاه هاى خواص 123

    خشكاندن ريشه ها 124

    الف) دلخوشى به عقايد ناصحيح 125

    ب) غرور علمى 127

    ج) تعلقات و وابستگى هاى مادى 127

    د) گريز از ملامت و سرزنش ديگران 128

    هـ) حسد 129

    و) تعصب 130

    ز) انگيزه هاى غير الهى 131

    ح) خودپرستى 132

    ط) مال پرستى و تفاخر 132

    يى) ترس 133

    كـ) لجاجت 136

    ل) رياست طلبى 136

    م) دوستى و ملاحظات خويشاوندى 138

  • بخش سوم: آموزه ها و عبرت هاى عاشورا

    آموزه ها و عبرت هاى عاشورا 143

    نهراسيدن از نيروى دشمن 144

    گذشتن از همه چيز در راه خدا 145

    احياى ارزش ها 146

    شكيبايى در برابر مصيبت ها 147

    رهايى از وابستگى هاى دنيوى 149

    امر به معروف و نهى از منكر 150

    نصيحت و خيرخواهى 151

    ولايت پذيرى 152

    انس با قرآن 154

    اهميت به نماز 155

    توبه و بازگشت 156

    مبارزه با تحريفات 157

    رضاى الهى 158

    فداكارى 160

    استقامت 161

    نفى نژادپرستى 162

    وفادارى 163

    مشاركت زنان 164

    اخلاص 165

    حفظ اسلام 166

    تجلّى ادب 167

    عزّت 169

    انتخاب آگاهانه 170

    قاطعيت 171

    عمل به تكليف 172

    عدالتخواهى 173

    شهامت 174

  • بخش چهارم: ضرورت اتّخاذ الگوى صحيح در تبليغ

    جامعه اسلامى و رسالت آگاهان و خواص 177

    توجه به زمينه هاى سياسى 177

    توجه به زمينه هاى اقتصادى 180

    توجه به زمينه هاى فرهنگى 180

    نقش خواص در تغيير نگرش افكار عمومى 181

    1. بازگشت به جاهليت 184

    2. امتيازخواهى 185

    3. عافيت طلبى 185

    4. نفاق و دورويى 185

    5. غفلت 186

    6. آسيب هاى اخلاقى 186

    الف) عجب 187

    ب) حسد 187

    ج) نفاق و دورويى 188

    د) دنيادوستى 188

    7. نفوذ انديشه هاى بيگانه 188

    8. خسته شدن و بريدن در برابر فشارها 189

    9. كينه هاى شخصى 190

    10. ساده لوحى و ساده انديشى 190

    نقش رسانه هاى تبليغى در نهضت عاشورا 191

    شيوه هاى بهره بردارى از قيام امام حسين & توسط رسانه هاى تبليغى 193

    الف) الگوسازى 193

    ب) يافتن قالب هاى نوين براى عرضه ارزش ها 195

    ج) هدايت عزادارى ها و بهره بردارى از آنها 196

    محورهاى قابل بررسى در نهضت عاشورا 198

    توجه به الگوهاى تربيتى و اخلاقى 204

    الگوى وفادارى 206

    الگوى كهنسالان 207

    وفاى به عهد 207

    عمل به وظيفه تبليغى 208

    دعوت خصوصى امام & از حبيب 208

    لياقت و كاردانى 208

    قرائت قرآن 209

    تأثر امام از شهادت حبيب 209

    استقبال از شهادت 209

    الگوى نادمان 210

    الگوى خوشبختى 210

    الگوى رازدارى 211

    الگوى محبّت و مودّت 213

    الگوى مصلّين 213

    الگوى سبقت 215

    الگوى قوميت زدايى 216

    الگوى صبر و مقاومت 217

    الگوى سازش ناپذيرى 219

    اسوه هاى صداقت 220

    الگوهاى پيام رسانى 222

    پرسش هايى براى طرح و گفت وگو با مردم 223

    پرسش هايى براى گفت وگوهاى كارشناسانه 225

  • معرفى كتاب هايى در باره عاشورا 230
  • سخن آخر 233
  • كتابنامه 237